Bài 17: Bội chung nhỏ nhất
Tìm số dương nhỏ nhất đồng thời là bội của hai số và kiểm tra bằng phép chia.
🎯 Mục tiêu bài học
Sau bài học, em có thể:
- Nêu được khái niệm bội chung nhỏ nhất của hai số tự nhiên dương.
- Tìm BCNN bằng cách liệt kê bội trong ví dụ đơn giản.
- Dùng phân tích thừa số nguyên tố để tìm BCNN.
Ôn nhanh: Các bội dương của 4 là 4, 8, 12, …; của 6 là 6, 12, …. Bội chung dương đầu tiên là số nào?
Tự kiểm tra câu trả lời
12 xuất hiện trong cả hai danh sách và là bội chung dương nhỏ nhất, nên BCNN(4, 6) = 12.
1. Bội chung nhỏ nhất là gì?
Trong các bội chung dương của hai số tự nhiên dương, số nhỏ nhất gọi là bội chung nhỏ nhất, viết tắt là BCNN.
Ví dụ 1: Tìm BCNN(4, 6) bằng cách liệt kê
- Bội dương của 4: 4, 8, 12, 16, 20, …
- Bội dương của 6: 6, 12, 18, 24, …
- Bội chung dương đầu tiên là 12.
12 chia hết cho cả 4 và 6; các bội dương nhỏ hơn 12 không xuất hiện trong cả hai danh sách.
2. Dùng phân tích thừa số nguyên tố
Phân tích mỗi số ra thừa số nguyên tố. Lấy mọi thừa số nguyên tố xuất hiện, mỗi thừa số chọn số mũ lớn nhất rồi nhân lại.
Ví dụ 2: Tìm BCNN(12, 18)
- 12 = 22 × 3; 18 = 2 × 32.
- Chọn số mũ lớn nhất: 22 và 32.
- BCNN(12, 18) = 22 × 32 = 36.
Kiểm tra: 36 : 12 = 3 và 36 : 18 = 2 nên 36 là bội chung của cả hai.
Thử làm có gợi ý: Tìm BCNN(8, 12).
8 = 23; 12 = 22 × 3. Chọn 23 và 3, được BCNN = 24.
3. Tự luyện và xem giải thích
Chọn một đáp án ở mỗi câu rồi nhấn “Kiểm tra”. Kết quả hiện bằng chữ; em có thể đổi đáp án và kiểm tra lại.
4. Ghi nhớ
- BCNN là bội chung dương nhỏ nhất.
- Có thể tìm bằng cách liệt kê bội cho đến khi gặp số chung.
- Phân tích nguyên tố: lấy mọi thừa số với số mũ lớn nhất rồi nhân.
Tự kiểm tra cuối bài: Tìm BCNN(10, 15) và kiểm tra kết quả bằng phép chia.
Đối chiếu đáp án
10 = 2 × 5; 15 = 3 × 5, nên BCNN = 2 × 3 × 5 = 30. 30 : 10 = 3 và 30 : 15 = 2.